Vratislav Effenberger (1923‒1986)

Vratislav Effenberger ‒ czeski poeta, a także autor tekstów teoretycznych. Jeden z czołowych przedstawicieli powojennego ruchu surrealistycznego. Ukończył historię sztuki i estetykę na Uniwersytecie Karola w Pradze. W 1946 r. poznał Karla Teigego, lidera czechosłowackiej grupy surrealistycznej. Po jego śmierci, Effenberger przejął przywództwo nad czeskim surrealizmem. Pełnił tę funkcję aż do swojej śmierci. Effenberger jest autorem ponad trzydziestu tomików wierszy, ale dane mu było oficjalnie ogłosić tylko jeden ich wybór, rozpowszechniane jako edycja bibliofilska Básně na zdi (1966). Poza artykułami publikowanymi w czasopismach oraz pracami drukowanymi w almanachach i katalogach wystaw, wydał szereg studiów poświęconych literaturze i sztuce. Należą do nich Pohyby symbolů (1961), Henri Rousseau (1963), Realita a poezie (1969), oraz Výtvarné projevy surrealismu (1969). W 1984 r. wydawnictwo emigracyjne 68 Publishers opublikowało tom jego scenariuszy filmowych lub pseudoscenariuszy, zatytułowany Surovost života a cynismus fantasie. W 2004 r. w Pradze ukazał się pierwszy tom zbiorowej edycji jego poezji, opracowany przez Jana Šulca (Básně), obejmujący okres do roku 1951. Dodatkowo, prowadził działalność edytorską, m.in. redagując pisma Teigego, tworząc czasopismo „Analogon” oraz współtworząc zbiorowy tom Surrealistické vychodisko (1969) z Stanislavem Dvorskim i Petrem Králem, reprezentatywny dla czeskiego surrealizmu lat 60. Ponadto, zachowała się obszerna korespondencja Effenbergera, z której do tej pory znane są tylko pojedyncze fragmenty. W 2006 r. ukazał się wybór poezji i pseudoscenariuszy Polowanie na czarnego rekina w języku polskim.