Václav Havel (1936‒2011)

Václav Havel ‒ czeski pisarz i dramaturg, działacz antykomunistyczny. Dziewiąty i ostatni prezydent Czechosłowacji (1989–1992) oraz pierwszy prezydent Czech (1993–2003). W latach 60. był aktywny w teatrze Divadlo Na zábradlí (Teatr na Balustradzie), gdzie zyskał rozgłos dzięki wystawieniu sztuk takich jak Zahradní slavnost (1963) i Vyrozumění (Powiadomienie, 1965). Podczas Praskiej Wiosny zaangażował się w dyskusje polityczne, opowiadając się za stworzeniem demokratycznego społeczeństwa. Po krwawym stłumieniu ruchu reformatorskiego przez państwa członkowskie Układu Warszawskiego został objęty zakazem publikacji, stając się jednym z najbardziej znanych dysydentów i krytyków systemu komunistycznego, popierając ideę demokratyzacji społeczeństwa. Angażował się w obronę więźniów politycznych oraz współtworzył inicjatywę obywatelską na rzecz Kartoteki 77, co przyniosło mu międzynarodową renomę, lecz także spotkało się z represjami, w wyniku których spędził około 5 lat w więzieniu. Oprócz pracy teatralnej, jest również autorem wpływowego eseju Moc bezmocných (Siła bezsilnych, 1978). Jako pisarz jest znany na całym świecie ze swoich dramatów pisanych w duchu teatru absurdu. W sztukach zajmował się między innymi tematyką władzy, biurokracji i języka. W esejach i listach z więzienia, oprócz analizy polityki, poruszał zagadnienia filozoficzne: wolności, władzy, moralności i transcendencji. Poświęcał się także poezji eksperymentalnej – tego typu wiersze (w tym kaligramy), pisane w latach 60., zawiera zbiorek Antikódy. Po wybuchu tzw. aksamitnej rewolucji w listopadzie 1989 r., zaangażował się w tworzenie antykomunistycznego Forum Obywatelskiego. Jako kandydat tego ruchu, w 1989 r. został wybrany na prezydenta Czechosłowacji. Dążył do przekształcenia kraju w demokrację parlamentarną oraz do zintegrowania go z politycznymi strukturami Zachodu, jednak nie zdołał zapobiec rozpadowi Czechosłowacji w 1992 r. Od 1993 r., przez dwie kadencje, sprawował urząd prezydenta Republiki Czeskiej, dążąc do integracji kraju z NATO i przygotowując go do przystąpienia do Unii Europejskiej.