Thomas Bernhard (1931–1989)

Thomas Bernhard – austriacki pisarz, dramaturg, uznawany za jednego z najważniejszych przedstawicieli literatury niemieckojęzycznej. Jego proza często jest opisywana jako „największe osiągnięcie literackie od czasów drugiej wojny światowej”. Urodził się w Heerlen w Holandii. Większość dzieciństwa spędził w Wiedniu i Salzburgu, a następnie zamieszkał w Traunstein w Bawarii. Po zakończeniu edukacji w 1947 r. postanowił zostać kupcem, jednak jego plany pokrzyżowała nieuleczalna choroba płuc (z tego powodu w latach 1949–1951 przebywał w sanatorium). Po opuszczeniu sanatorium zaczął studiować aktorstwo w Mozarteum w Salzburgu. Resztę życia poświęcił pisaniu, początkowo podejmując się również dorywczych prac. Ostatecznie mógł liczyć na swobodną pracę twórczą, dzięki mecenatowi zamożnej Hedvig Stavianicek, którą poznał w sanatorium. Bernhard często był krytykowany w Austrii jako Nestbeschmutzer (dosł. kalający własne gniazdo), a równocześnie wysoko ceniono go za granicą. Przez wielu uważany jest wciąż za geniusza. Jego twórczość była głównie kształtowana przez przeszywające poczucie samotności oraz nieuleczalną chorobę, która doprowadziła go do śmierci w kulminacyjnym momencie życia. Jednym z charakterystycznych elementów stylu Bernharda jest monolog bohatera, zazwyczaj skierowany do biernego słuchacza, w którym wyjaśnia on swoje spojrzenie na świat, co jest często podyktowane konkretną sytuacją. Jego twórczość uważana była za kontrowersyjną np. powieść Holzfällen (Wycinka), wydana w 1984 r., przez lata nie mogła doczekać się publikacji z powodu oskarżenia o zniesławienie wystosowanego przez jednego z byłych przyjaciół Bernharda. Wiele jego sztuk spotkało się z ostrą krytyką ze strony konserwatystów, którzy twierdzili, że autor oczernia w nich Austrię. Bernhard spowodował zamieszanie nawet w momencie swojej śmierci. Jego ostatnią wolą był zakaz wydawania niepublikowanych dotąd dzieł oraz zaprzestanie wystawiania jego sztuk w obrębie granic Austrii do 2059.

Źródło zdjęcia: Monozigote - Praca własna, CC BY-SA 4.0