Sudety, nr 3/188/2025

Jesień w pełni, a my zapraszamy do lektury najnowszego wydania kwartalnika „Sudety” – w tym numerze znów zabieramy Was w podróż szlakami przyrody, kultury, historii ale i współczesności najstarszych gór Śląska.

Jak zawsze na początku znajdziecie newsy z Sudetów przygotowane przez niezmordowanego poszukiwacza informacji wszelakich, redaktora serwisu NaszeSudety.pl – Waldemara Brygiera. Dalej sudecka poezja tłumaczona przez prof. Edwarda Białka no i także nasz stały dział z galerią zdjęć sudeckich, w którym tym razem prezentujemy młodego pasjonata fotografii, zaledwie 15-letniego Marcela Maciołka, który w międzyczasie w konkursie fotograficznym Festiwalu Górskiego w Lądku-Zdroju zgarnął dwie nagrody.

Temat numeru niejako sam nam się wyklarował i idealnie nawiązuje do wyzwań, o których mówiliśmy w poprzednich numerach. „Sudety 2035” szansą dla południa Dolnego Śląska”. W rozmowie z prezydentem Wałbrzycha zaglądamy w przeszłość ale i przyszłość regionu. To podsumowanie i kontynuacja dyskusji o tym, jak połączyć siły i wykorzystać potencjał południa, by już nie być statystycznym outsiderem. Warto przeczytać, by zrozumieć, o co toczy się gra!

Dla miłośników historii i architektury mamy znów ucztę:

• Wolfgang J. Brylla niezawodnie rozwiązuje kolejną organową zagadkę, tym razem opisując Kościół w Wałbrzychu-Podgórzu i jego organy.
• Adam Lutogniewski  zainspirowany wcześniejszym artykułem Brylli o losach organów prudnickiego kościoła, postanowił przybliżyć Ostatnie lata kościoła ewangelickiego w Prudniku.
• Adrian Dwornicki z Otmuchowa tym razem bada historię Kościoła ewangelickiego pw. Dobrego Pasterza.
• Marian Gabrowski przybliża dramatyczną opowieść o Pożarze wieży kościoła w Krzeszowie w 1913 roku.
• Maciej Czarnecki tym razem zabiera nas w inną architektoniczną podróż – do DW „Orlen” – zielonego dachu spod Śnieżki, pokazując, jak nowoczesna architektura może szanować górski krajobraz.
• na koniec Monika Szima-Efinowicz wychodząc od tematu nowej wystawy w Muzeum Ślężańskim w Sobótce kontynuuje opowieść w… ślężańskich dobrach kanoników regularnych.

W tym numerze sporo uwagi poświęciliśmy też kolei.

• Wojciech Głodek zaprasza nas Znów do Karpacza, w sentymentalną podróż. Po latach otwarto znów linię do znanego niemal wszystkim Polakom kurortu, poprosiliśmy wiec Wojtka, by Państwu opowiedział co was czeka, gdy do Karpacza pojedziecie koleją.
• Z kolei Magdalena Kuchta zabierze Was na wędrówkę pieszą, ale też z koleją w tle. Z panią Magdą powędrujemy Śladem dawnej kolei zębatej – gratka dla fanów dawnych technologii!

Oczywiście nie zabrakło opowieści o miejscach i ich sekretach, a nawet o… jedzeniu!

• Michał Naskręt przypomina Historię zamku Bolczów i zaginionego schroniska, a Piotr Retecki kontynuuje serię „Kronika miasta Gottesberg” (cz. 14), 
• A historię regionalnego skarbu kulinarnego w artykule Kamiennogórski ser pleśniowy – opowiada Sebastian Sroka. To idealny temat na przerwę między lekturą a górską wędrówką!

Stale na łamach goszczą geologia, fauna i flora, słowem przyroda Sudetów. Zobaczcie co przygotowali tym razem:

• Tomasz Pawlik pisze o Serpentynicie i prehistorycznych górnikach, odkrywając tajemnice mineralne Sudetów.
• Adrian Marciszak zabiera nas w podróż do Paleontologicznego skarbu Sudetów Wschodnich.
• Włodzimierz Kita prezentuje opowieść i piękne zdjęcia Ozorka dębowego
• do tego polecamy rozmowę z wybitnym mineralogiem profesorem Michałem Sachanbińskim o niedocenianym skarbie Dolnego Śląska pt. Stworzyć nową legendę chryzoprazu

Na łamach wspominamy też postać zasłużonego dla turystyki sudeckiej Bronisława Turonia, prezentujemy nowe książki o tematyce sudeckiej oraz relacjonujemy ważne dla regionu wydarzenia.

To wszystko czeka na Was w nowym, 188. numerze „Sudetów”! Zatem w dłonie czasopismo i w drogę!

Spis treści numeru 3/2025 (188)

Waldemar Brygier – „Krótko”

Edward Białek Heinrich von Kleist – „Hymn do słońca”

Marcel Maciołek – „Fotografie”

Kamil Piotr Piotrowski – „Sudety 2035 szansą dla południa Dolnego Śląska”

Olaf Płachta, Wioleta Topolska-Płachta – „Wspomnienie o Bronisławie Turoniu”

Magdalena Kuchta – „Śladem dawnej kolei zębatej”

Wojciech Głodek – „Znów do Karpacza”

Włodzimierz Kita – „Ozorek dębowy”

Maciej Czarnecki – „DW Orlen – zielony dach spod Śnieżki”

Monika Szima-Efinowicz – „W ślężańskich dobrach kanoników regularnych”

Adrian Dwornicki – „Kościół ewangelicki pw. Dobrego Pasterza w Otmuchowie”

Kamil Piotr Piotrowski – „Stworzyć nową legendę chryzoprazu” – rozmowa z prof. M. Sachanbińskim

Marian Gabrowski – „Pożar wieży kościoła w Krzeszowie w 1913 roku”

Adam Lutogniewski – „Ostatnie lata kościoła ewangelickiego w Prudniku”

Wolfgang J. Brylla – „Kościół w Wałbrzychu-Podgórzu i jego organy”

Michał Naskręt – „Historia zamku Bolczów i zaginione schronisko”

Piotr Retecki Johannes Brauner – „Kronika miasta Gottesberg” (cz. 14)

Adrian Marciszak – „Paleontologiczny skarb Sudetów Wschodnich” 

Tomasz Pawlik – „Serpentynit i prehistoryczni górnicy”

Sebastian Sroka – „Kamiennogórski ser pleśniowy”

Partnerem Wydawniczym w ramach Wrocławskiego Programu Wydawniczego jest Wrocławski Instytut Kultury.

Publikacja dostępna w wersji elektornicznej   EBOOK⇒ 

• ISSN: 1641-8603
• Język wydania: polski
• Rok wydania: 2025
• Liczba stron: 48
• Format (cm): 20,5 x 29
• Rodzaj oprawy: miękka